Zwiększenie mocy przyłączeniowej po nowelizacji: koszty, terminy i ryzyko wygaśnięcia umowy

Ile kosztuje dziś wniosek o zwiększenie mocy przyłączeniowej?

Przykład poglądowy: przy zwiększeniu mocy z 1 200 kW do 1 700 kW, licząc według ustawy i komunikatu ENEA Operator, zakład wpłaca 1 700 zł opłaty za wniosek i 30 000 zł zaliczki, a po zawarciu umowy wnosi 15 000 zł zabezpieczenia, razem 46 700 zł. Opłata za wniosek nie podlega zwrotowi, zaliczkę zalicza się na opłatę przyłączeniową, a zabezpieczenie jest zwrotne w ustawowych przypadkach.

Opłatę za wniosek i zaliczkę ENEA traktuje jako kwoty brutto. Opłatę za wniosek pobiera także przy wnioskach o zmianę warunków przyłączenia, na przykład zmiany komponentów, lokalizacji lub mocy, ale nie przy cesji, zmianie harmonogramu ani zmianie adresu. Gdy moc przyłączeniowa się nie zmienia, zaliczki nie ma. Zabezpieczenie może mieć formę kaucji, gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej albo poręczenia spółki dominującej z grupy kapitałowej, wraz z oświadczeniem w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji (art. 777 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego). Według komunikatu ENEA także zabezpieczenie wniesione w błędnej formie lub kwocie albo przez podmiot niespełniający wymogów ustawy oznacza wygaśnięcie umowy.

Osobno pozostaje opłata przyłączeniowa, naliczana według zasad operatora i pomniejszana o wniesioną zaliczkę. W naszej ocenie kwoty z tabeli są niewielkie w porównaniu z budżetem inwestycji przemysłowej, dlatego większe znaczenie mają terminy.

Jakich terminów trzeba pilnować przy zwiększeniu mocy przyłączeniowej?

Najkrótsze terminy wynoszą 14 dni: na wpłatę zaliczki od złożenia wniosku i na wniesienie zabezpieczenia po zawarciu umowy, a spóźnienie oznacza odpowiednio pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia albo wygaśnięcie umowy z mocy prawa. Terminy operatora na rozpatrzenie wniosku biegną dopiero od wniesienia zaliczki.

Kamienie milowe dotyczą przyłączeń do sieci powyżej 1 kV i tylko tam, gdzie pozwolenie na budowę jest wymagane przez prawo budowlane. Początek biegu tych terminów warto sprawdzić w projekcie umowy, bo od niego zależy dzień wygaśnięcia.

Ustawa przewiduje dwa wyjątki. Okoliczności niezależne od zakładu, takie jak klęska żywiołowa, wojna, embargo, zakłócenia łańcuchów dostaw lub przewlekłość postępowań, pozwalają po złożeniu oświadczenia przedłużyć termin najwyżej o 24 miesiące. Można też jednokrotnie przedłużyć termin najwyżej o 24 miesiące za dodatkowym zabezpieczeniem 60 zł/kW, nie więcej niż 12 mln zł.

Co się dzieje, gdy zakład nie zdąży albo zrezygnuje?

Gdy zakład nie wniesie zabezpieczenia w terminie, umowa o przyłączenie wygasa z mocy prawa. Tak samo dzieje się, bez zawiadomienia, gdy zakład nie zawiadomi operatora w terminie o ostatecznym pozwoleniu na budowę, jeżeli prawo budowlane go wymaga. Przy rezygnacji po zawarciu umowy operator zatrzymuje część zabezpieczenia, tym większą, im później zakład rezygnuje:

• do 6 miesięcy: 10 % zabezpieczenia;
• od 6 do 12 miesięcy: 25 %;
• od 12 do 24 miesięcy: 50 %;
• od 24 do 36 miesięcy: 75 %.

Po 36 miesiącach zabezpieczenie nie podlega zwrotowi. Rezygnacja z samych warunków przyłączenia, bez zawierania umowy, jest w ustawie rozliczana osobno i oznacza zwrot. Jego zakres warto potwierdzić u operatora przed rezygnacją.

Czym jest moc umowna, a czym moc przyłączeniowa?

Moc przyłączeniowa to moc, na którą zaprojektowano przyłącze i która jest zapisana w warunkach przyłączenia i umowie o przyłączenie. Moc umowna to moc zamówiona w umowie dystrybucyjnej lub kompleksowej, od której zależą opłaty.

Opłata za przekroczenie mocy umownej to według § 53 rozporządzenia taryfowego iloczyn składnika stałego stawki sieciowej i sumy dziesięciu największych nadwyżek w miesiącu, a gdy układ pomiarowy na to nie pozwala, dziesięciokrotności największej nadwyżki w okresie rozliczeniowym. Nadwyżki ustala się dla każdej godziny ze średnich piętnastominutowych albo godzinowych. Dla orientacji: serwis Energoraport podaje składnik stały ENEA 24,84 zł/kW na miesiąc dla grupy C2x, czyli dla odbiorcy na nN. Zakład na SN musi przyjąć stawkę ze swojej grupy taryfowej. Przykład poglądowy: suma dziesięciu największych nadwyżek wynosi 90 kW, więc 90 × 24,84 zł = 2 235,60 zł za miesiąc. Niezależne miejsca dostarczania rozlicza się osobno, ale miejsca objęte sumatorem lub naturalnym sumowaniem nie są miejscami niezależnymi (§ 53 ust. 5).

Przy obniżaniu mocy umownej trzeba uważać, bo zmniejszenie za zgodą operatora podnosi składnik stały o 10 % na cały okres obniżenia (§ 54 ust. 2). Zbyt głębokie obniżenie mocy umownej może więc kosztować więcej, niż daje.

Jak sprawdzić zapas mocy, zanim złoży się wniosek?

Zapas mocy sprawdza się, porównując największy pobór z 12 miesięcy z mocą umowną, mocą przyłączeniową i obciążalnością urządzeń. Pomiar nie zmienia mocy zapisanej w umowie, ale pokazuje, czy wniosek jest w ogóle potrzebny. Sprawdzenie obejmuje cztery etapy:

1. Dane z licznika z 12 miesięcy w odstępach piętnastominutowych lub godzinowych. Największy pobór trzeba zestawić z mocą umowną i przyłączeniową.
2. Parametry urządzeń: moc transformatora, obciążalność rozdzielnicy, kabli i zabezpieczeń. Rzeczywisty zapas wyznacza element o najmniejszej obciążalności.
3. Moc nowego odbioru. Moc zainstalowana jest większa od mocy pobieranej jednocześnie, dlatego do rzeczywistego szczytu dodaje się moc jednoczesną nowych odbiorników, a nie sumę mocy z tabliczek znamionowych.
4. Możliwość obniżenia szczytu bez wniosku, na przykład przez blokadę jednoczesnych rozruchów, ustalenie kolejności załączeń i przesunięcie procesów.

Jeśli nowy szczyt nie przekracza mocy przyłączeniowej, a przekracza tylko umowną, wystarczy co do zasady zwiększyć moc umowną w umowie z operatorem, bez wniosku o warunki przyłączenia. Wniosek jest konieczny, gdy suma przekracza moc przyłączeniową. Zakres takiego badania opisuje strona o bilansie mocy.

Jakich kosztów i ograniczeń nie da się uniknąć po nowelizacji?

Po nowelizacji zakład nie uniknie czterech kosztów i ograniczeń:

• Opłaty przyłączeniowej według taryfy operatora, od której odlicza się zaliczkę.
• Ponownej weryfikacji warunków. Dla instalacji odbiorczej powyżej 1 kV operator może przy zawieraniu umowy zweryfikować warunki jeszcze raz i odmówić. Według prezentacji ENEA wniosek o rozstrzygnięcie sporu składa się do Prezesa URE w terminie 6 miesięcy od doręczenia informacji o odmowie.
• Braku rezerwacji mocy przed umową. Ustawa mówi wprost, że do czasu zawarcia umowy instalacja nie jest ujmowana w ekspertyzie dla kolejnych wniosków.
• Zabezpieczenia nieprzekraczania mocy (w branży „strażnik mocy”), gdy łączna moc zainstalowana jest większa niż moc przyłączeniowa. Zakład może taką instalację mieć, ale umowa określa wtedy zabezpieczenie, a koszt ponosi podmiot przyłączany.