Przegląd instalacji elektrycznej w zakładzie: co wynika z art. 62 Prawa budowlanego

Co ile trzeba badać instalację elektryczną w zakładzie?

Instalację elektryczną i piorunochronną trzeba zbadać co najmniej raz na 5 lat, bo tak stanowi art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Badanie jest częścią okresowej kontroli całego obiektu budowlanego, a obowiązek spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy.

Pkt 3 tego przepisu nakazuje kontrole dwa razy w roku, do 31 maja i do 30 listopada, ale tylko w zakresie z pkt 1 i tylko dla budynków o powierzchni zabudowy powyżej 2000 m² oraz innych obiektów z dachem powyżej 1000 m². Nie skraca więc terminu badania instalacji elektrycznej.

Pkt 1 lit. a wymaga kontroli co najmniej raz w roku m.in. instalacji „narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu”. Czy to określenie obejmuje instalacje elektryczne, tekst ustawy nie rozstrzyga. Spotyka się opracowania firm usługowych, według których tak jest, ale to ich wykładnia.

Art. 62 ust. 7 pozwala określić w rozporządzeniu obowiązek przeprowadzania kontroli niektórych budowli częściej, niż wynika z ust. 1. W aktach, które czytaliśmy, nie znaleźliśmy przepisu skracającego ten termin dla instalacji elektrycznej w zakładzie. Krótsze terminy mogą ustalić ubezpieczyciel w polisie albo producent w dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR). To warunki umowy i dokumentacji, nie przepis.

Do którego obiektu w zakładzie przypisać kontrolę co 5 lat (cała hala, budynek stacji, kontener), to pytanie prawne, którego przepis wprost nie rozstrzyga.

Co obejmuje badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej?

Art. 62 ust. 1 pkt 2 wymienia, co badanie ma obejmować, czyli stan sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporność izolacji przewodów oraz uziemienia instalacji i aparatów.

Metod badania ani wartości granicznych przepis nie podaje.

Kto może przeprowadzić kontrolę instalacji elektrycznej?

Kontrolę mogą przeprowadzić osoby z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności (art. 62 ust. 4) albo, w przypadku instalacji elektrycznej i piorunochronnej, osoby z kwalifikacjami wymaganymi przy dozorze nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci energetycznych (art. 62 ust. 5).

Ust. 5 dotyczy tylko kontroli instalacji elektrycznych, piorunochronnych i gazowych z ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2. Pozostałe kontrole z ust. 1 przeprowadzają osoby z uprawnieniami budowlanymi, z wyjątkami z ust. 6 i 6a.

Kwalifikacje do dozoru nad urządzeniami energetycznymi wynikają z art. 54 Prawa energetycznego. Świadectwa kwalifikacyjne tracą ważność po upływie 5 lat od dnia wydania (art. 54 ust. 1aa).

Co musi zawierać protokół z kontroli?

Z każdej kontroli osoba ją przeprowadzająca sporządza protokół (art. 62a ust. 1), a art. 62a ust. 2 wymienia jego minimalną treść:

• datę przeprowadzenia kontroli;
• imię i nazwisko oraz numer uprawnień budowlanych wraz ze specjalnością, w której zostały wydane, osoby kontrolującej, a także jej podpis;
• imię i nazwisko albo nazwę właściciela lub zarządcy użytkowanego obiektu;
• określenie kontrolowanego obiektu, które pozwala go zidentyfikować;
• zakres kontroli;
• ustalenia, w tym wskazanie nieprawidłowości, jeżeli je stwierdzono;
• zalecenia, jeżeli stwierdzono nieprawidłowości;
• metody i środki użytkowania elementów obiektu narażonych na wpływy atmosferyczne, w przypadku kontroli tych elementów;
• zakres niewykonanych zaleceń z poprzednich protokołów.

W zaleceniach wskazuje się czynności usuwające nieprawidłowości i termin ich wykonania (ust. 3). Do protokołu dołącza się kopie dokumentów potwierdzających uprawnienia budowlane albo inne uprawnienia lub kwalifikacje z art. 62 ust. 5 (ust. 4).

Czy protokół trzeba wpisać do książki obiektu budowlanego?

Protokoły z kontroli obiektu budowlanego dołącza się do książki obiektu (art. 64 ust. 3), a osoba, która przeprowadziła kontrolę, wpisuje ją do książki w ciągu 7 dni od zakończenia kontroli (art. 62b ust. 1), jeżeli dla obiektu istnieje obowiązek prowadzenia książki.

Wpis robi się w systemie c-KOB albo w książce papierowej. Art. 64 ust. 1 i 2 są uchylone. Prowadzenie książki regulują dziś art. 60a–60r, w tym art. 60b o tym, dla których obiektów się ją prowadzi. Czy książka obowiązuje konkretny obiekt w zakładzie, trzeba ustalić na podstawie tych przepisów, a ten tekst tego nie rozstrzyga.

Jaka kara grozi za brak kontroli instalacji elektrycznej?

Kto nie spełnia obowiązku kontroli z art. 62 ust. 1 pkt 1–4a albo wpisu z art. 62b, podlega karze grzywny (art. 93 pkt 8 Prawa budowlanego).

Karze grzywny podlega też ten, kto nie spełnia obowiązków dotyczących książki obiektu, w tym z art. 63 ust. 1 i art. 64 ust. 3 (art. 93 pkt 9). Wysokość grzywny określa Kodeks wykroczeń, którego nie czytaliśmy, więc kwoty nie podajemy.

Czym to się różni od przeglądu stacji transformatorowej?

Art. 62 Prawa budowlanego dotyczy obiektu i jego instalacji, a urządzenia stacji, czyli transformator i aparaturę SN, eksploatuje się według instrukcji eksploatacji opartej na DTR (§ 4 rozporządzenia o BHP, Dz.U. 2021 poz. 1210). Ustawowego terminu przeglądu tych urządzeń w przeczytanych aktach nie znaleźliśmy.

Terminy przeglądu stacji omawia artykuł „Co ile robić przegląd stacji transformatorowej i z czego to wynika?”, a samą instrukcję i jej związek z IWR operatora artykuł „Instrukcja eksploatacji stacji transformatorowej i IWR”.